Be Compleat
Leptyna i leptynooporność

Leptyna i leptynooporność

Zespół Be Compleat

Dieta i styl życia

9.07.2022

Czym jest leptyna i za co odpowiada?

Leptyna jest biologicznie czynną substancją wydzielaną głównie przez komórki tkanki tłuszczowej, ale także żołądek. Jej stężenie rośnie wraz ze wzrostem masy tkanki tłuszczowej.

Z tego względu stężenie leptyny jest większe u kobiet, które fizjologicznie mają więcej tkanki tłuszczowej niż mężczyźni. Przyczyniają się do tego także estrogeny, które pobudzają wydzielanie leptyny.

U mężczyzn natomiast ze względu na fizjologicznie niższą masę tkanki tłuszczowej oraz hamujące działanie testosteronu – stężenie leptyny jest mniejsze.

Sama leptyna pełni szereg bardzo istotnych funkcji w naszym organizmie:

Regulacja łaknienia – leptyna jest jednym z najważniejszych związków uczestniczących w wywoływaniu uczucia sytości. Jej działanie opiera się na hamowaniu podwzgórzowego ośrodka głodu i pobudzaniu ośrodka sytości. Poza uczuciem sytości, leptyna wpływa też na hamowanie łaknienia i przyjmowania pokarmu, a także stanowi sygnał do zwiększenia wydatku energetycznego.

Dojrzewanie i płodność – u kobiet leptyna wpływa na zapoczątkowanie i utrzymanie miesiączki, ponieważ jest związana z odpowiednim poziomem zapasów energetycznych. Pobudza także wydzielanie hormonów płciowych.

Gospodarka lipidowa – hamuje odkładanie trójglicerydów i syntezę lipidów w tkance tłuszczowej, natomiast pobudza ich rozpad.

Oporność na leptynę

Oporność na leptynę to nic innego jak zmniejszenie wrażliwości naszego organizmu na jej działanie. To zjawisko tłumaczy, dlaczego u osób otyłych, pomimo zwiększenia masy tkanki tłuszczowej (czyli także zwiększenia stężenia leptyny) – nie dochodzi do zmniejszenia łaknienia.

Co się zatem takiego dzieje, że w stanie otyłości nasz organizm robi się oporny na działanie leptyny? Jest to zjawisko, nad którym badacze wciąż się głowią, jednak możemy tu wyróżnić kilka koncepcji:

Zaburzenie transportu leptyny do mózgu
– u osób otyłych dochodzi do upośledzonego transportu leptyny do mózgu, w wyniku czego nie dochodzi do hamowania ośrodka głodu oraz pobudzania ośrodka sytości przez leptynę

Aktywacja szlaków prozapalnych
– w otyłości dochodzi do aktywacji szlaków prozapalnych, a związane z nimi substancje prozapalne zaburzają działanie leptyny

Zaburzenie sygnalizacji leptyny
– w normalnych warunkach, połączenie leptyny z odpowiednim receptorem wywołuje kaskadę reakcji wewnątrz danej komórki. W stanie otyłości leptyna łączy się z odpowiednim receptorem, ale nie wywołuje to kaskady reakcji umożliwiających jej działanie.

Fizjologicznie, oporność na leptynę obserwujemy również u kobiet w ciąży, co stabilizuje się po porodzie.

Wpływ diety na wrażliwość na leptynę

Teraz nasuwa się pytanie – no dobra, ale co z tym zrobić? Okazuje się, że poszczególne składniki odżywcze mogą w różny sposób wpływać na wrażliwość naszego organizmu na działanie leptyny – jedne będą ją zwiększać, inne zmniejszać.

Energia:

  • Deficyt energetyczny i związana z nim redukcja masy ciała może przyczynić się do poprawy wrażliwości na leptynę u osób otyłych

Węglowodany

  • Spożywanie węglowodanów o wysokim ładunku glikemicznym będzie wpływało na obniżenie wrażliwości na leptynę
  • Zwiększone spożycie błonnika wpłynie na jej poprawę

Tłuszcze

  • Nasycone kwasy tłuszczowe wykazują działanie prozapalne i obniżają wrażliwość na leptynę
  • Nienasycone kwasy tłuszczowe, zwłaszcza te z rodziny omega 3, zwiększają wrażliwość na leptynę

Białko

  • Zwiększone spożycie białka wiąże się z poprawą wrażliwości na leptynę
  • Na uwagę zasługują w szczególności produkty bogate w taurynę (owoce morza, indyk) oraz leucynę (soja, wołowina)

Związki fenolowe – szeroka grupa związków chemicznych obecnych w owocach i warzywach, które posiadają zdolności umożliwiające redukcję oporności na leptynę. Przykłady tych związków i ich źródeł w pożywieniu:

  • Resweratrol – obecny w winogronach i czerwonym winie
  • Neohesperydyna – obecna w owocach cytrusowych
  • Mirycetyna – występuje w wielu warzywach, owocach (szczególnie jagodowych), orzechach, herbacie i czerwonym winie
  • Gingerol – imbir
  • Kwercetyna – cebula, brokuły
  • Kurkumina – kurkuma

Inne związki, które również mogą być efektywne w poprawie wrażliwości na leptynę:

  • Likopen – pomidory, arbuz, papaja, pomarańcze
  • Tymol – tymianek
  • Saponiny zawarte w herbacie
  • Izotiocyjaniany – moringa olejodajna
  • Związki zawarte w Yerba Mate
  • Kofeina – kawa
  • Witamina A – bataty, marchew

Źródła:

https://joe.bioscientifica.com/view/journals/joe/241/3/JOE-18-0606.xml

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4251481/

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/mnfr.201500964?casa_token=90z95ZW_UwEAAAAA%3AfflQ-92Fx9vlchCWWnKCsXlMvpg5lPXmi5wPq_rkvViuGt-R7_lizZOO6iNoVK-_Vc2iPEZFucN1WgqX

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0955286320305933?casa_token=aJN3ctaK5b0AAAAA:ztkMSrxkzlK31Q1IIYdRDx-25jfSpyWl4U1kUkap6gFVBAs2Q7NOyXA-G-mwnGpeIkgVOITSytU

Udostępnij


Warning: Array to string conversion in /home/klient.dhosting.pl/kulagasyn/becompleat.pl/public_html/wp-content/themes/becompleat-theme/functions.php on line 153
Array

Używamy ciasteczek - korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich użycie.